Verhalen uit de praktijk
Verhalen vanuit het werkveld in de Haagse Schilderswijk
Huisbezoek
Onlangs was ik bij een gezin dat met z’n vijven woont op 48 m². Vader, moeder en drie kinderen. De sfeer was warm, liefdevol en vol humor. In de woonkamer stond een bank, een kleine tafel en een tv. Er is geen ruimte voor een eettafel, dus eten doen ze samen op de bank.
Het zette mij aan het denken.
Wanneer peuters bij een gemiddelde voorschool binnenkomen, vragen wij iets heel anders van hen. Ze mogen(of eigenlijk: moeten) aan tafel zitten. Een puzzel maken, een boekje lezen, kleien en tekenen. In de kring wachten tot iedereen klaar is met fruit eten. En ik snap het. Ik herken het vanuit mijn eigen tijd op de groep.
Maar wat als stilzitten helemaal niet past bij waar een jong kind op dat moment is in zijn ontwikkeling?
Veel jonge kinderen hebben een natuurlijke behoefte om te bewegen, te ontdekken en spelenderwijs te leren. Thuis is er soms weinig ruimte, weinig speelgoed of weinig structuur die lijkt op wat wij in de opvang of op school verwachten. En toch verwachten wij dat kinderen aansluiten bij onze routines.
Wat levert het een peuter daadwerkelijk op om te wachten tot de laatste zijn fruit op heeft?
Welke ontwikkelingsdoelen dienen we daarmee?
En belangrijker: sluiten onze verwachtingen wel aan bij de leefwereld van het kind?
We weten uit ontwikkelingspsychologie dat jonge kinderen leren via beweging, spel en interactie. Zelfregulatie, taal en sociale vaardigheden ontstaan niet alleen aan tafel, maar juist in vrij spel, in ontdekken, in ervaren.
Tegelijkertijd weten we dat er richting groep 1 doelen behaald moeten worden. Maar hoe realistisch is dat, wanneer sommige kinderen thuis nauwelijks ruimte of materialen hebben om te oefenen?
Gelijke verwachtingen betekenen niet automatisch gelijke kansen.
Misschien ligt de vraag niet bij het kind, maar bij ons.
Durven wij onze pedagogische keuzes opnieuw te bekijken?
Durven wij ruimte te maken voor verschillen in thuissituaties?
En durven wij te erkennen dat ontwikkeling niet altijd aan tafel begint, maar vaak juist daarbuiten?
Nogmaals ik begrijp het, maar ben nieuwsgierig.
Ik ben benieuwd: hoe vinden jullie de balans tussen structuur bieden en ontwikkelingsruimte geven aan jonge kinderen?
hashtagkinderopvang hashtagonderwijs hashtagpedagogiek hashtaggelijkeKansen hashtagjongekind